Tritop
Tritop
Italiaanse progressieve rock met een eigen verhaal
Als je aan Italiaanse rock denkt, kom je meestal uit bij oude progrockplaten met lange composities en toetsenpartijen die alle kanten op gaan. Eerlijk gezegd vind ik dat geen onaangenaam vooruitzicht. Integendeel, er is iets aantrekkelijks aan muzikanten die niet bang zijn om een idee wat langer uit te werken. De Italiaanse formatie Tritop past goed in dat beeld, al probeert de band ook een eigen geluid te ontwikkelen.
Tritop komt uit Rome en speelt progressieve rock waarin invloeden uit de jaren zeventig samengaan met een modernere aanpak. Namen als Genesis, Yes, King Crimson en Emerson, Lake & Palmer liggen voor de hand. Toch is het niet de bedoeling om alleen maar oude helden na te spelen. De groep wil juist laten horen dat progressieve rock ook vandaag nog nieuwe muziek kan opleveren.
Ik stel me bij deze aanpak een groep voor die liever een extra muzikaal idee toevoegt dan een nummer na drie minuten netjes afrondt. Dat is natuurlijk niet voor iedereen weggelegd. Wie vooral op zoek is naar een eenvoudig refrein dat na één keer luisteren blijft hangen, moet bij Tritop misschien wat meer geduld hebben. Maar voor wie graag ontdekt wat er achter een eerste melodie schuilgaat, valt er genoeg te beleven.
Een band die de tijd neemt
Het verhaal van Tritop begon in 2008, toen drummer en componist Ivo Di Traglia samen met toetsenist Roberto Sandirocco een muzikaal project opzette. De groep trad aanvankelijk op onder de naam Wanderlust. Er werd gespeeld, gerepeteerd en aan ideeën gewerkt, maar het liep niet allemaal volgens plan. Persoonlijke omstandigheden zorgden ervoor dat de liveactiviteiten uiteindelijk stil kwamen te liggen.
Di Traglia bleef echter componeren. In 2016 kreeg het project een nieuwe impuls door zijn samenwerking met toetsenist Pierfrancesco Di Pofi. Daarna volgden andere muzikanten en in 2020 ontstond de bezetting waarmee Tritop zijn platen vorm kon geven.
Dat lange traject vind ik wel iets hebben. Sommige bands lijken vanaf de eerste repetitie precies te weten waar ze heen willen. Andere hebben jaren nodig om de juiste mensen, ideeën en omstandigheden bij elkaar te brengen. Bij Tritop lijkt vooral dat tweede te gelden. Het is een herinnering dat een band niet altijd ontstaat volgens een strak tijdschema. Soms moet muziek gewoon rijpen.
Er zit bovendien een verdrietige kant aan de geschiedenis. Sandirocco overleed in 2019 na een ernstig ongeluk. Hij was niet alleen een belangrijke muzikale partner van Di Traglia, maar ook een goede vriend. De plannen die ze samen hadden, kwamen daarmee abrupt tot een einde. Dat maakt de geschiedenis van Tritop persoonlijker dan die van een groep die uitsluitend uit muzikale ambitie is ontstaan.
Rise of Kassandra: een ambitieus debuut
In 2023 verscheen het debuutalbum Rise of Kassandra. De plaat laat horen waar Tritop muzikaal vandaan komt. De band gebruikt herkenbare ingrediënten uit de klassieke symfonische rock, waaronder Hammondorgel, Mellotron en synthesizers. Daartegenover staan stevige gitaren, afwisselende ritmes en zangpartijen die de muziek een eigentijdser karakter geven.
Wat me aan zo'n aanpak aanspreekt, is de combinatie van vertrouwdheid en verrassing. Ik hoef niet bij iedere nieuwe band het wiel opnieuw uitgevonden te zien worden. Het is soms juist prettig wanneer muzikanten voortbouwen op een traditie die al tientallen jaren bestaat. De uitdaging is natuurlijk om te voorkomen dat het resultaat een verzameling bekende trucjes wordt.
Tritop probeert dat te vermijden door de verschillende muzikale onderdelen echt met elkaar te laten samenwerken. De muziek kan melodieus en toegankelijk beginnen, om vervolgens een andere richting in te slaan. Een toetsenpartij kan de aandacht opeisen, terwijl de gitaar later het muzikale voortouw neemt. De drums zorgen ervoor dat de langere stukken niet zomaar uit elkaar vallen.
Ook de lengte van de composities past bij die ambitie. Het titelnummer duurt ongeveer dertien minuten, terwijl The Sacred Law of Retribution bijna vierentwintig minuten beslaat. Dat zijn geen nummers die je even tussendoor beluistert terwijl je ondertussen de boodschappen uitpakt. Hoewel, misschien lukt dat laatste wel, maar je loopt dan het risico dat de muziek meer aandacht verdient dan de boodschappenlijst.
Het album heeft bovendien een verhaal als uitgangspunt. Rise of Kassandra gaat over een wereld die door een grote kosmische gebeurtenis opnieuw begint. Vanuit chaos en wanorde ontstaat geleidelijk een nieuwe samenleving, die vervolgens zelf weer vervalt in onderdrukking en machtsmisbruik. Dat geeft de muziek een groter kader dan alleen een reeks instrumentale passages en zangstukken.
Een tweede hoofdstuk
Met het tweede album, Tritop 120, dat in december 2025 verscheen, slaat de band een iets andere weg in. De progressieve rock blijft de basis, maar de persoonlijke kant krijgt meer ruimte. In plaats van één doorlopend conceptverhaal draait het album om reizen, herinneringen, afscheid en terugkeer. De vier nummers wisselen rustige, persoonlijke momenten af met grotere symfonische passages.
De bezetting maakt daarbij gebruik van dezelfde brede instrumentale mogelijkheden. Het Hammondorgel en de Mellotron roepen herinneringen op aan de klassieke progrock, terwijl de gelaagde synthesizers en gitaren voor een moderner geluid zorgen. Ook de zang krijgt een belangrijke plaats in het geheel.
De titel Tritop 120 roept bij mij overigens vooral de vraag op wat dat getal precies betekent. Het klinkt bijna als een technisch modelnummer, alsof de band een nieuwe versterker op de markt brengt. De muziek zelf is gelukkig minder zakelijk. Het album wil juist ruimte geven aan gevoel en herinneringen.
De tracklist bevat onder meer Master of Drama, Wanderlust en het ruim drieëntwintig minuten durende Asymmetrical Reflections of a Restless Heart. Vooral die laatste titel maakt duidelijk dat de groep niet bang is voor enige overdaad. Bij progressieve rock hoort nu eenmaal een zekere voorliefde voor lange titels, ingewikkelde composities en muzikale uitstapjes. Dat is een deel van de charme, zolang de muziek de luisteraar maar iets te bieden heeft.
Een interessante naam om te volgen
Wat ik vooral interessant vind aan Tritop, is dat de band niet probeert te verbergen waar zijn muzikale wortels liggen. De liefde voor de grote progrockgroepen uit de jaren zeventig is duidelijk aanwezig. Tegelijkertijd is er ruimte voor modernere invloeden en een persoonlijke benadering.
Dat levert muziek op die niet noodzakelijk bij iedereen in de smaak zal vallen. Progressieve rock vraagt soms wat geduld en de lange composities kunnen behoorlijk wat van de luisteraar verlangen. Maar wie graag luistert naar muzikanten die hun ideeën de ruimte geven, vindt hier een groep die serieus met haar vak bezig is.
Ik vind het ook prettig dat Tritop niet uitsluitend op technische hoogstandjes lijkt te vertrouwen. Virtuositeit is mooi, maar ik hoor liever een band die een verhaal vertelt dan een groep muzikanten die voortdurend wil bewijzen hoe snel ze hun instrument kunnen bespelen.
Met Rise of Kassandra legde Tritop een ambitieuze basis. Op Tritop 120 klinkt vervolgens een band die haar muzikale taal verder ontwikkelt en meer persoonlijke onderwerpen verkent. Of de groep uiteindelijk een vaste plaats naast de bekende namen uit de progressieve rock zal veroveren, moet de toekomst uitwijzen.
Voorlopig zie ik Tritop als een interessante Italiaanse formatie die de oude progrocktraditie serieus neemt, maar niet simpelweg in het verleden wil blijven hangen. En dat is een goede reden om de band in de gaten te houden.