The Afghan Whigs is een Amerikaanse rockband uit Cincinnati, in de staat Ohio. De groep werd eind 1986 opgericht door zanger en gitarist Greg Dulli, bassist John Curley, gitarist Rick McCollum en drummer Steve Earle. In het begin speelde de band ruwe gitaarrock die aansloot bij de Amerikaanse undergroundscene van de jaren tachtig. Al snel ontwikkelde de groep echter een heel eigen geluid waarin rock werd gecombineerd met soul, rhythm-and-blues en een flinke dosis emotie. Dat maakte The Afghan Whigs anders dan veel andere alternatieve bands uit die tijd.

De band begon klein. Hun eerste album, Big Top Halloween uit 1988, verscheen op hun eigen label. Niet lang daarna werden ze opgepikt door het invloedrijke onafhankelijke label Sub Pop uit Seattle. Dat label was vooral bekend vanwege grungebands als Nirvana, Mudhoney en Soundgarden. The Afghan Whigs pasten eigenlijk niet helemaal in dat plaatje. Hun muziek was donkerder, sensueler en duidelijk beïnvloed door soulmuziek uit de jaren zestig en zeventig.

De eerste Sub Pop-albums waren Up In It (1990) en Congregation (1992). Vooral op Congregation werd duidelijk welke richting de band op wilde. De stevige gitaren bleven aanwezig, maar soul en R&B kregen een steeds grotere rol. Greg Dulli schreef bovendien teksten die vaak gingen over relaties, verlangen, schuldgevoelens, macht en zelfdestructie. Daardoor kreeg de muziek een volwassen en soms ongemakkelijke intensiteit.

De grote doorbraak kwam in 1993 met het album Gentlemen. Veel fans en critici beschouwen dit nog steeds als het meesterwerk van de band. Het album verscheen bij Elektra Records en bevat een mix van harde gitaren, melancholie en soulvolle invloeden. De liedjes klinken vaak alsof ze zich afspelen midden in een stukgelopen relatie. Greg Dulli zette zichzelf niet neer als held, maar juist als een gebrekkig en soms onsympathiek personage. Dat maakte het album opvallend eerlijk en uniek binnen de alternatieve rock van de jaren negentig.

Na Gentlemen volgde Black Love in 1996. Dit album was donkerder en filmischer. De muziek kreeg soms bijna een noir-achtige sfeer, alsof de luisteraar in een misdaadfilm terechtkomt. Hoewel het album minder bekend werd dan Gentlemen, groeide het later uit tot een favoriet onder veel liefhebbers van de band.

In 1998 verscheen 1965. Hierop werd de invloed van soul en funk nog sterker. De plaat klonk warmer en toegankelijker dan zijn voorganger. Sommige fans vonden dat een verfrissende ontwikkeling, terwijl anderen juist de rauwe spanning van de eerdere albums misten. Toch laat 1965 goed horen hoe breed de muzikale smaak van Greg Dulli en zijn medemuzikanten was.

In 2001 viel de band uiteen. Greg Dulli ging verder met andere projecten, waarvan The Twilight Singers het bekendst werd. Ook werkte hij regelmatig samen met zanger Mark Lanegan van Screaming Trees. Samen vormden zij later The Gutter Twins. Tijdens deze periode bleef Dulli actief muziek maken en bouwde hij verder aan zijn reputatie als een van de meest karakteristieke songschrijvers binnen de alternatieve rock.

Veel mensen dachten dat The Afghan Whigs definitief verleden tijd waren. Greg Dulli zei zelfs meerdere keren dat een reünie onwaarschijnlijk was. Toch kwam de groep in 2012 weer bij elkaar. Wat begon als een reeks concerten groeide uit tot een echte wedergeboorte van de band. De optredens werden goed ontvangen en lieten zien dat de muziek nog steeds krachtig klonk.

Na de terugkeer verschenen drie nieuwe studioalbums. Do to the Beast uit 2014 was het eerste nieuwe album in meer dan vijftien jaar. Daarna volgden In Spades (2017) en How Do You Burn? (2022). Op deze platen klinkt de band moderner, maar de herkenbare combinatie van rock, soul en emotionele intensiteit bleef behouden. Veel recensenten vonden dat de groep verrassend sterk terugkeerde en niet simpelweg op oude successen teerde.

How Do You Burn? kreeg veel positieve reacties. Het album werd tijdens en vlak na de coronaperiode opgenomen, vaak op afstand. Verschillende muzikanten namen hun partijen vanuit verschillende steden op. Ook bevat het bijdragen van Mark Lanegan, die kort daarna overleed. Daardoor kreeg het album voor veel fans een extra emotionele lading.

Wat The Afghan Whigs bijzonder maakt, is dat ze nooit volledig bij één genre hebben gehoord. Ze kwamen op in het grunge-tijdperk, maar gebruikten net zo makkelijk invloeden uit soul, funk en klassieke R&B. Terwijl veel alternatieve bands uit de jaren negentig een nonchalant imago hadden, verscheen de groep vaak strak gekleed en straalde ze een zekere elegantie uit. Daardoor namen ze altijd een aparte plaats in binnen de rockmuziek.

In 2026 bestaat de band veertig jaar. Ter gelegenheid daarvan verscheen het album Soft Control het tiende studioalbum van The Afghan Whigs. Het was de eerste nieuwe plaat sinds How Do You Burn? uit 2022. Voor het album nam de band meer dan twintig nummers op, waarvan uiteindelijk tien liedjes werden gekozen. De opnamen vonden plaats op verschillende locaties, waaronder Joshua Tree, New Orleans, Los Angeles en Cincinnati.

Op Soft Control zijn de bekende ingrediënten van The Afghan Whigs nog steeds aanwezig: stevige gitaren, soulinvloeden, donkere emoties en de karakteristieke stem van Greg Dulli. Tegelijk klinkt de plaat rustiger en meer beschouwend dan veel ouder werk. Dulli heeft zelf verteld dat hij tegenwoordig met meer zelfvertrouwen en innerlijke rust naar het leven kijkt, en dat is op verschillende nummers terug te horen. Liedjes als Jungle Roux, House of I, My Lover en Duvateen laten horen dat de band na veertig jaar nog steeds nieuwe wegen durft te verkennen. Veel recensenten zagen Soft Control als een sterk vervolg op de succesvolle comebackalbums van de afgelopen jaren en als bewijs dat The Afghan Whigs nog lang niet zijn uitgeblust.

Albums: