Kent - Isola (12-11-1997)

Toen ik Isola (English Version) voor het eerst hoorde, had ik geen idee dat ik luisterde naar een band die in Zweden zou uitgroeien tot nationale helden. Voor mij was Kent gewoon een groep die een bijzonder album had gemaakt. Pas veel later ontdekte ik dat deze Engelstalige uitgave eigenlijk een uitzondering was in hun carrière. Het is zelfs heel goed mogelijk dat veel mensen buiten Scandinavië Kent alleen kennen dankzij dit album. Dat maakt Isola (English Version) tot een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van de band.

Het oorspronkelijke album Isola verscheen eind 1997 in het Zweeds. Omdat de band voorzichtig internationaal wilde doorbreken, besloten de muzikanten een groot deel van de teksten opnieuw op te nemen in het Engels. Dat was geen eenvoudige klus. Joakim Berg schreef zijn teksten normaal gesproken in het Zweeds, een taal waarin hij gevoelens precies kon verwoorden. Bij de vertaling ging onvermijdelijk iets verloren, maar tegelijkertijd ontstond er ook iets nieuws. De Engelse versie klinkt niet als een letterlijke kopie, maar als een album dat opnieuw is opgebouwd voor een ander publiek. Bovendien kreeg deze uitvoering een extra nummer mee: Velvet, dat niet op de oorspronkelijke Zweedse versie stond.

Ik stel me graag voor hoe de band in de studio zat. Buiten is het grijs en koud, zoals een Scandinavische winter vaak kan zijn. Binnen wordt eindeloos geschaafd aan melodieën, gitaarlagen en toetsenpartijen. Kent had al succes in eigen land, maar wilde weten of hun muziek ook buiten Zweden zou aanspreken. Dat moet spannend zijn geweest. Je hebt iets opgebouwd in je eigen taal, maar ineens moet je dezelfde emoties overbrengen in een andere taal, voor luisteraars die je nog helemaal niet kennen.

Wat meteen opvalt aan Isola is de sfeer. Dit is geen album dat probeert indruk te maken met virtuoze solo's of snelle refreinen. Alles draait om stemming. De gitaren zijn warm, de toetsen geven de muziek een dromerig karakter en de zang klinkt vaak afstandelijk, maar nooit kil. Alsof Joakim Berg zijn verhalen niet uitschreeuwt, maar zachtjes vertelt.

De opening met Lifesavers zet direct de toon. Er zit beweging in het nummer, maar ook een gevoel van onzekerheid. Daarna volgt If You Were Here, misschien wel het bekendste nummer van deze Engelstalige versie. Het lied laat horen waar Kent zo goed in was: melancholie combineren met een melodie die lang blijft hangen. Het is muziek die niet vraagt om aandacht, maar die deze langzaam opeist.

Ook Things She Said, de Engelse versie van Saker man ser, laat horen hoe sterk de band melodieën kon schrijven. Het nummer heeft iets weemoedigs zonder zwaar te worden. Dat evenwicht vind ik knap. Veel melancholische muziek wordt somber, maar Kent weet juist ruimte te laten voor hoop.

Verderop op het album hoor ik hoe de band steeds meer experimenteert met klankkleuren. Unprofessional, OWC en Celsius bouwen rustig spanning op. Vooral OWC, waarvan de titel verwijst naar Off World Colonies uit de film Blade Runner, heeft een bijna filmische sfeer. De pianoklanken en synthesizers geven het gevoel dat ik naar een landschap kijk dat tegelijk vertrouwd en vreemd is.

Halverwege lijkt het album steeds stiller te worden. Bianca, Before It All Ends en Elvis zijn geen nummers die zich direct prijsgeven. Ze groeien langzaam. Juist daarom blijf ik ze interessant vinden. Bij iedere luisterbeurt hoor ik weer kleine details: een gitaarlijn op de achtergrond, een subtiele toets of een onverwachte melodiewending.

Dan is er Velvet, de exclusieve toevoeging aan de Engelse versie. Het voelt niet als een bonusnummer dat er snel bij is gezet. Integendeel, het past verrassend goed tussen de andere liedjes. Alsof het altijd al onderdeel van Isola is geweest. Dat maakt deze Engelstalige uitgave net iets completer.

Het album sluit af met 747 (We Ran Out of Time). Dat nummer is voor veel Kent-liefhebbers uitgegroeid tot een klassieker. Bij concerten vormde het jarenlang de afsluiting van de avond. Het begint rustig, maar bouwt langzaam op naar een indrukwekkend slot waarin instrumenten steeds meer ruimte krijgen. Het is geen toeval dat juist dit nummer zo geliefd werd. Het voelt als een reis waarbij je langzaam uit het dagelijks leven wordt meegenomen naar een andere wereld.

Opvallend genoeg leverde Isola Kent niet meteen een internationale doorbraak op. De band maakte promotietours in onder meer de Verenigde Staten en speelde zelfs samen met andere bekende groepen. Toch bleef het grote succes buiten Scandinavië uit. Misschien was de muziek simpelweg te ingetogen voor de internationale markt van eind jaren negentig, waar luidere en directere rockbands vaak de meeste aandacht kregen. Achteraf bezien is dat helemaal niet erg. Isola heeft daardoor iets behouden wat veel succesvolle albums verliezen: een gevoel van ontdekking. Wie het album kent, heeft vaak het idee een klein muzikaal geheim gevonden te hebben.

Voor mij blijft Isola (English Version) vooral een album van sfeer. Ik hoef niet altijd precies te begrijpen wat Joakim Berg bedoelt. De muziek vertelt al genoeg. Ze roept beelden op van verlaten wegen, mistige meren, regen tegen een autoraam en lange avonden waarop stilte net zo belangrijk is als geluid. Het is muziek die niet schreeuwt om aandacht, maar rustig naast je komt zitten.

Misschien is dat ook de reden waarom dit het enige album van Kent is dat ik ken. Soms is één plaat voldoende om een band te begrijpen. Isola (English Version) voelt als een momentopname van vijf muzikanten die durfden te kiezen voor emotie, sfeer en eenvoud in plaats van spektakel. Bijna dertig jaar na de verschijning klinkt het album nog steeds tijdloos. Niet omdat het modieus was, maar juist omdat het zich nooit iets van mode heeft aangetrokken. Dat maakt Isola (English Version) tot een album waar ik telkens met plezier naar terugkeer.

WAARDERING: 7,3