Esben and the Witch is een Britse band die in 2008 werd opgericht in de kuststad Brighton. De groep bestaat uit zangeres en bassiste Rachel Davies, gitarist Thomas Fisher en drummer/elektronicamuzikant Daniel Copeman. De naam van de band is afkomstig van een oud Deens sprookje, wat goed past bij de mysterieuze en donkere sfeer van hun muziek.

De band ontstond toen Daniel Copeman naar Brighton verhuisde en daar Thomas Fisher ontmoette. Samen begonnen ze muziek te maken, maar ze zochten nog een geschikte zangeres. Na enkele mislukte audities vroeg Fisher zijn oude vriendin Rachel Davies om zich bij de groep aan te sluiten. Dat bleek een schot in de roos. Haar krachtige stem en gevoel voor sfeer werden al snel een belangrijk onderdeel van het geluid van de band.

Al in 2009 bracht Esben and the Witch zelfstandig de EP 33 uit. Deze opname trok de aandacht van de Britse muziekpers. Daarna volgde de single Lucia, at the Precipice, die in een beperkte oplage verscheen. Dankzij de positieve reacties kreeg de band een contract bij het bekende platenlabel Matador Records. De eerste single voor dat label was Marching Song, die veel aandacht kreeg en de weg vrijmaakte voor het debuutalbum.

In januari 2011 verscheen het eerste album Violet Cries. De plaat werd goed ontvangen door muziekcritici. Vooral de combinatie van donkere postpunk, gotische invloeden, dromerige klanken en stevige gitaren viel op. De band werd zelfs genoemd in de BBC-lijst Sound of 2011, waarin veelbelovende nieuwe artiesten worden uitgelicht. Hoewel de muziek niet commercieel was, bouwde Esben and the Witch snel een trouwe groep fans op.

Het tweede album, Wash the Sins Not Only the Face, verscheen in 2013. Hierop werd het geluid voller en experimenteler. De nummers werden langer en bevatten meer invloeden uit post-rock en alternatieve rock. De band liet zich steeds minder leiden door vaste muziekstijlen en koos voor een eigen koers.

Na dit album besloot de groep afscheid te nemen van Matador Records. Ze richtten hun eigen label, Nostromo Records, op om volledige artistieke vrijheid te krijgen. In 2014 verscheen A New Nature, dat werd opgenomen onder leiding van de bekende producer Steve Albini. Dit album klonk ruiger, zwaarder en directer dan het eerdere werk. De nadruk lag meer op gitaren en minder op elektronica. De muziek kreeg meer een postrock karakter.

Daarna volgden Older Terrors (2016), Nowhere (2018) en Hold Sacred (2023). Vooral Older Terrors valt op door de lange composities die soms meer dan tien minuten duren. Op Nowhere koos de band juist weer voor kortere en toegankelijkere nummers, zonder de donkere sfeer te verliezen. Hold Sacred laat horen dat Esben and the Witch na ruim vijftien jaar nog steeds nieuwe muzikale wegen durft te verkennen.

De muziek van Esben and the Witch is moeilijk in één genre onder te brengen. De band combineert elementen uit gothic rock, post-rock, postpunk, shoegaze, darkwave en alternatieve rock. Sommige recensenten horen invloeden van bands als Siouxsie and the Banshees, The Cure, Mogwai en PJ Harvey. Toch heeft Esben and the Witch een duidelijk eigen geluid ontwikkeld, waarin spanning, sfeer en emotie centraal staan.

Rachel Davies schrijft veel van de teksten. Zij laat zich inspireren door natuur, literatuur, schilderkunst en reizen. De teksten bevatten vaak beelden van landschappen, duisternis, water, bergen en oude verhalen. Daardoor voelen de nummers filmisch aan en roepen ze sterke beelden op. Ook de vormgeving van veel albumhoezen komt uit haar creatieve hand.

Live heeft de band een sterke reputatie opgebouwd. Esben and the Witch staat bekend om intense optredens waarin de muziek langzaam wordt opgebouwd van rustige passages naar krachtige uitbarstingen. De groep speelde op bekende festivals en bracht in 2017 zelfs het livealbum Live at Roadburn uit, opgenomen tijdens het beroemde Roadburn Festival.

Hoewel Esben and the Witch nooit een grote commerciële doorbraak heeft beleefd, wordt de band door liefhebbers van donkere en avontuurlijke rockmuziek hoog gewaardeerd. Door steeds te blijven experimenteren en een eigen artistieke visie te volgen, heeft het trio een unieke plaats verworven binnen de moderne Britse alternatieve muziek.

Albums: