Esben and the Witch - A New Nature (09-09-2014)
Na de eerste luisterbeurt van A New Nature merk ik al dat Esben and the Witch toen een duidelijke verandering heeft doorgemaakt. De mysterieuze en dromerige sfeer van de eerdere albums is niet verdwenen, maar staat veel minder op de voorgrond. In plaats daarvan hoor ik een band die steviger, directer en zelfverzekerder klinkt. Dat pakt volgens mij deels goed uit. Ik heb wel het gevoel dat de drie muzikanten precies weten wat ze willen laten horen. Het album is geen verzameling losse liedjes, maar een geheel waarin sfeer, spanning en emotie voortdurend met elkaar verbonden zijn. Toch sprak de voorganger mij meer aan,
De keuze om samen te werken met producer Steve Albini blijkt een goede zet. De muziek klinkt rauw en eerlijk. Ik hoor geen overbodige effecten of een gladde productie. De gitaren hebben veel kracht, de drums klinken natuurlijk en de bas zorgt voor een stevig fundament. Daardoor voelt het alsof de band recht voor mij staat te spelen. Dat past uitstekend bij de donkere en soms dreigende sfeer van de plaat.
De opening met Press Heavenwards! krijgt van mij een 7. Het nummer neemt rustig de tijd om op gang te komen. In het begin gebeurt er niet veel, maar langzaam bouwt de spanning zich op. Dat vraagt wel wat geduld. Uiteindelijk ontstaat een krachtige ontlading waarin de gitaren en drums volledig losgaan. Ik vind het een goede opener omdat het direct duidelijk maakt welke richting het album opgaat. Toch duurt de opbouw voor mijn gevoel net iets te lang om echt boven zichzelf uit te stijgen.
Daarna volgt Dig Your Fingers In, eveneens goed voor een 7. Hier hoor ik opnieuw veel voorzichtigheid. Rachel Davies speelt een hoofdrol en zingt met overtuiging en laat horen hoeveel emotie ze in haar stem kan leggen. Hoewel het nummer niet direct het meest opvallende van de plaat is, vormt het een sterke schakel tussen de opening en de hoogtepunten die nog volgen.
Met No Dog bereikt het album voor mij een hoger niveau. Dit nummer waardeer ik met een 8. Alles valt hier mooi samen. De muziek klinkt krachtig, de instrumenten bouwen veel spanning op en de energie blijft goed hangen in de rustige passages. Het nummer straalt zelfvertrouwen uit. Het laat horen dat Esben and the Witch niet probeert om toegankelijk te klinken, maar juist volledig vertrouwt op de eigen stijl.
Ook The Jungle krijgt van mij een 8. Dit is het langste nummers van het album en ook wel de meest ambitieuze compositie. Ondanks de speelduur blijft het interessant. De muziek verandert voortdurend zonder de samenhang te verliezen. Rustige stukken worden afgewisseld met stevige uitbarstingen, waardoor de spanning langzaam groeit. Ik begrijp goed waarom veel liefhebbers dit als één van de beste nummers van de band beschouwen. Toch vraagt het nummer wel aandacht. Dit is geen muziek die ik zomaar op de achtergrond afspeel.
Na deze twee sterke nummers zakt het niveau iets terug met Those Dreadful Hammers, dat van mij een 6 krijgt. Het nummer past goed binnen het geheel, maar weet me minder te raken dan de voorgaande tracks. De sfeer blijft mooi donker en de uitvoering is degelijk, maar ik mis net dat extra beetje spanning waardoor het echt blijft hangen. Het voelt meer als een verbindend nummer dan als een hoogtepunt.
Met Wooden Star herstelt het album zich weer. Ik geef dit nummer een 7. De rustige opbouw en de mooie balans tussen gitaar en zang spreken me aan. Rachel Davies laat hier opnieuw horen hoe belangrijk haar stem is voor het karakter van de band. Ze zingt met veel gevoel zonder overdreven dramatisch te klinken. Dat maakt het nummer prettig om naar te luisteren.
Een volgend hoogtepunt is Blood Teachings, dat van mij opnieuw een 8 krijgt. Hier komt alles samen wat dit album sterk maakt. De band bouwt de spanning rustig op en laat de muziek vervolgens uitgroeien tot een indrukwekkend geheel. De gitaren klinken krachtig en de ritmes houden de aandacht vast. Ik hoor dat Esben and the Witch veel zelfvertrouwen heeft. De band durft de tijd te nemen en vertrouwt erop dat de luisteraar meegaat in het verhaal dat steeds intenser wordt.
De afsluiter Bathed In Light waardeer ik met een 6. Het nummer sluit het album op een rustige manier af en zorgt ervoor dat de spanning langzaam verdwijnt. Toch weet het mij minder te raken dan de sterkste momenten op de plaat. Als afsluiting werkt het goed, maar afzonderlijk blijft het voor mij minder hangen.
Wat ik vooral waardeer aan A New Nature is dat de band een duidelijke artistieke keuze maakt. Er wordt nergens geprobeerd om de muziek eenvoudiger of commerciëler te maken. De nummers krijgen alle ruimte om zich rustig te ontwikkelen. Dat maakt het album soms lastig toegankelijk, maar ook bijzonder. Ik merk dat de muziek groeit naarmate ik vaker luister. Bij iedere nieuwe draaibeurt ontdek ik weer kleine details in het gitaarspel, de ritmes of de zang.
Rachel Davies speelt daarin een grote rol. Haar stem vormt het middelpunt van vrijwel ieder nummer. Ze weet zowel kracht als kwetsbaarheid over te brengen en past perfect bij de donkere sfeer van de muziek. Tegelijkertijd verdienen ook Thomas Fisher en Daniel Copeman veel waardering. Hun gitaar- en drumwerk zorgt ervoor dat de nummers voortdurend in beweging blijven zonder hun richting te verliezen.
Niet alles is perfect. Sommige composities hadden voor mij iets korter mogen zijn en af en toe mis ik een melodie die langer blijft hangen. Ook kent het album een paar momenten waarop de spanning iets inzakt. Toch wegen die kleine minpunten niet op tegen de sterke punten. De sfeer blijft van begin tot eind overtuigend en de band klinkt alsof zij volledig achter iedere noot staat.
Voor mij is A New Nature een album dat laat horen hoe een band zichzelf opnieuw kan uitvinden zonder de eigen identiteit kwijt te raken. Esben and the Witch kiest voor meer kracht, meer eerlijkheid en meer muzikaal avontuur. Dat levert een plaat op die niet direct al haar geheimen prijsgeeft, maar juist steeds interessanter wordt naarmate je er vaker naar luistert.
Met sterke nummers als No Dog, The Jungle en Blood Teachings laat de band horen waartoe zij in staat is. De overige nummers zorgen voor een solide basis, ook al bereiken ze niet allemaal hetzelfde hoge niveau. Uiteindelijk luister ik naar een donker, sfeervol en overtuigend album dat veel aandacht vraagt, maar daar ook veel voor teruggeeft. A New Nature is misschien niet de meest toegankelijke plaat van Esben and the Witch, maar voor liefhebbers van intense alternatieve rock is het zonder twijfel één van de hoogtepunten uit hun carrière.
WAARDERING: 7,1