Met IOWA levert OHYUNG een album af dat zich moeilijk laat vergelijken met veel andere releases van dit moment. De Chinees-Amerikaanse artiest Lia Ouyang Rusli maakt al langer experimentele muziek, maar op deze plaat wordt alles nog soberder, stiller en emotioneler. Het album bestaat uit twaalf nummers en duurt bijna een uur, maar voelt soms alsof de tijd helemaal stil staat. Dit is geen muziek die meteen probeert indruk te maken met grote melodieën of opvallende hooks. In plaats daarvan draait IOWA volledig om sfeer, ruimte en emotie.

Vanaf de eerste minuten valt op hoe leeg de muziek durft te klinken. Veel ambientalbums proberen warm of rustgevend te zijn, maar IOWA voelt eerder koud en verlaten aan. De plaat klinkt alsof OHYUNG de stilte van een winterlandschap heeft opgenomen en daarna langzaam heeft omgezet in geluid. Dat past goed bij de achtergrond van het album, want de muziek werd geschreven tijdens een periode waarin Rusli in Iowa City woonde. Die omgeving hoor je overal terug: uitgestrekte vlaktes, lange winters en een constant gevoel van afstand en afzondering.

De vergelijking met Nebraska van Bruce Springsteen komt vaak terug in recensies, en dat snap ik wel. Niet omdat OHYUNG folk of rock maakt, maar omdat beide albums een gevoel van leegte en eenzaamheid oproepen. Waar Springsteen werkte met kale gitaarliedjes, gebruikt OHYUNG zwevende synthesizers, drones, vervormde stemmen en eindeloze echo’s. Het resultaat klinkt minder als een verzameling liedjes en meer als een emotionele ruimte waar je langzaam doorheen beweegt.

Wat ik sterk vind aan IOWA, is de manier waarop stemmen worden gebruikt. Vaak zijn woorden nauwelijks verstaanbaar. Stemmen functioneren hier meer als spoken of herinneringen dan als echte zangpartijen. Daardoor krijgt het album iets dromerigs en tegelijk ongemakkelijks. Op nummers als “The Black Angel” en “Christofascism” werkt dat bijzonder goed. Daar klinken vervormde koorstemmen alsof ze vanuit een verlaten kerk komen. Vooral “Christofascism” maakt indruk door de dreigende sfeer. De titel verwijst naar politieke en religieuze spanningen in delen van Amerika, iets waar Rusli als trans artiest duidelijk mee bezig is. De muziek voelt daardoor niet alleen persoonlijk, maar ook maatschappelijk geladen.

Toch is IOWA niet alleen maar donker. Tussen alle melancholie zitten ook momenten van warmte en licht. “Dancing Parakeets” is daarvan het beste voorbeeld. Dat nummer klinkt speelser en beweegt iets sneller dan de rest van de plaat. De elektronische klanken voelen bijna vriendelijk en geven even ademruimte tussen alle zwaarte. Het is voor mij ook een van de sterkste nummers van het album. “Kiara” probeert iets vergelijkbaars, maar blijft wat minder hangen. Dat geldt eigenlijk voor meerdere tracks op de plaat. Sommige nummers functioneren vooral als sfeeropbouw en missen een echt onderscheidend moment.

Dat is tegelijk een van de grootste krachten én zwaktes van IOWA. Het album kiest volledig voor minimalisme. Soms gebeurt er minutenlang bijna niets. Een kleine verandering in een drone, een verre stem of een subtiele echo moet dan het emotionele gewicht dragen. Voor luisteraars die houden van ambientmuziek kan dat hypnotiserend werken. Maar ik begrijp ook goed waarom sommige mensen het album te langzaam of te afstandelijk vinden. Niet elk nummer heeft genoeg ontwikkeling om de aandacht volledig vast te houden. Tracks als “Driftless”, “Storm Chaser” en “Fairchild” voelen soms meer als tussenstukken dan als echte hoogtepunten.

Tegelijk is het juist die traagheid die de plaat zijn unieke karakter geeft. IOWA probeert nergens toegankelijk of commercieel te klinken. Het album voelt bijna als een kunstinstallatie in plaats van een traditionele plaat. Veel luisteraars op sites als Rate Your Music en Album of the Year beschrijven het album dan ook eerder in termen van sfeer en textuur dan van melodieën of favoriete refreinen. Dat zegt veel over hoe OHYUNG muziek benadert. Het gaat hier niet om meezingbare nummers, maar om emoties en mentale beelden.

Het absolute hoogtepunt van de plaat is voor mij het afsluitende “Memorial”. Dat nummer duurt ruim twaalf minuten en voelt als het emotionele centrum van het album. Langzaam opbouwende loops, zwevende klanken en zachte stemmen lossen steeds verder op in stilte. Het nummer klinkt als een verwerking van verlies, maar zonder dramatisch te worden. Juist die rustige berusting maakt zoveel indruk. De vergelijking met ambientartiesten als Stars of the Lid en William Basinski voelt hier volledig terecht.

Wat uiteindelijk blijft hangen, is de sfeer. IOWA klinkt kil, traag en soms bijna onmenselijk, maar tegelijk zit er veel kwetsbaarheid onder de oppervlakte. Dit is geen album voor elk moment. Het vraagt geduld, concentratie en de juiste stemming. Maar wie bereid is zich eraan over te geven, ontdekt een indrukwekkende ambientplaat die langzaam onder de huid kruipt. OHYUNG bewijst hiermee opnieuw een van de meest eigenzinnige artiesten binnen de moderne experimentele muziek te zijn.

WAARDERING: 6,9