Laurie Anderson - Amelia (30-08-2024)

Toen Amelia verscheen, hoefde ik niet eerst uit te zoeken wie Laurie Anderson was. Haar naam loopt al sinds de jaren tachtig door mijn muzikale leven. Net als veel anderen maakte ik destijds kennis met haar via O Superman, een nummer dat eigenlijk nergens op leek en daardoor juist zo veel indruk maakte. Sindsdien heb ik haar zien uitgroeien tot een artiest die altijd haar eigen pad blijft volgen, ongeacht wat er op dat moment populair is.

Misschien luisterde ik daarom met extra belangstelling naar Amelia. Niet omdat ik een nieuwe artiest ontdekte, maar omdat ik benieuwd was waar Laurie Anderson mij deze keer mee naartoe zou nemen. Na al die jaren weet ik immers dat een nieuw album van haar zelden een gewone verzameling liedjes oplevert.

Al vanaf de eerste minuten voelde Amelia opnieuw verrassend maar ook vertrouwd,  Vertrouwd omdat haar karakteristieke manier van vertellen direct herkenbaar is. Verrassend omdat het onderwerp misschien wel een van haar meest verhalende projecten tot nu toe oplevert. Het album draait rond Amelia Earhart, de legendarische pilote die in 1937 tijdens haar poging om rond de wereld te vliegen verdween.

Terwijl ik luisterde, dacht ik regelmatig aan de Laurie Anderson van vroeger. Aan de artiest die technologie, kunst, muziek en verhalen moeiteloos met elkaar wist te verbinden. Op Amelia doet ze dat opnieuw, maar op een rustige en bijna meditatieve manier. Ze hoeft allang niet meer te bewijzen hoe vernieuwend ze is. Ze vertelt simpelweg haar verhaal, in haar eigen tempo.

Wat mij opvalt, is hoe beeldend de muziek werkt. Ik zie tijdens het luisteren bijna automatisch wolkenvelden, eindeloze zeeën en een klein vliegtuig dat zich een weg probeert te banen door een enorme lucht. Het album heeft iets filmisch. Niet groots en bombastisch, maar juist bedachtzaam. Alsof ik naast Earhart in de cockpit zit en af en toe een glimp opvang van haar gedachten.

De orkestrale begeleiding geeft het geheel veel ruimte. De muziek ademt. Soms gebeurt er weinig en juist daardoor komt elk detail beter naar voren. Dat is iets wat Laurie Anderson al haar hele carrière goed beheerst. Ze weet dat stilte soms net zo belangrijk kan zijn als geluid.

Wat ik sterk vind, is dat Amelia Earhart nergens een onbereikbare held wordt. Natuurlijk was zij een pionier. Maar op dit album lijkt ze vooral een mens. Iemand die nieuwsgierig is, risico's neemt en onderweg ook onzekerheden kent. Daardoor komt het verhaal dichterbij dan wanneer het alleen een historisch portret zou zijn geweest.

Tijdens het luisteren moest ik af en toe denken aan hoe anders de wereld tegenwoordig is. Toen Earhart vloog, waren grote delen van de aarde nog onbekend terrein voor piloten. Tegenwoordig volg ik een vliegtuig op mijn telefoon terwijl het ergens boven de Atlantische Oceaan vliegt. Dat gevoel van avontuur is grotendeels verdwenen. Amelia brengt daar iets van terug.

Na meerdere luisterbeurten kreeg ik steeds meer het gevoel dat het album niet alleen over vliegen gaat. Het gaat ook over nieuwsgierigheid. Over het verlangen om verder te kijken dan de horizon. Dat thema loopt eigenlijk door een groot deel van Laurie Andersons werk heen. Of ze nu vertelt over technologie, dromen, herinneringen of reizen, steeds draait het om de vraag wat er achter het bekende ligt.

Wat ik misschien nog het meest waardeer, is dat Amelia geen album is dat om aandacht schreeuwt. Het hoeft niet hip, modern of spectaculair te klinken. Laurie Anderson maakt de muziek die zij wil maken en doet dat met een vanzelfsprekendheid die alleen ontstaat na een lange carrière.

Toen het album afgelopen was, bleef ik nog even zitten. Niet omdat ik overdonderd was, maar omdat ik het verhaal wilde laten bezinken. Dat heb ik vaker gehad bij haar werk. De indruk komt niet altijd meteen. Soms groeit die pas uren of dagen later.

Na ruim veertig jaar luisteren naar Laurie Anderson vind ik het mooi om te merken dat ze nog steeds nieuwe invalshoeken weet te vinden. Amelia voelt voor mij als het werk van een artiest die nergens meer heen hoeft, behalve naar de plek waar haar nieuwsgierigheid haar brengt. En juist daardoor is het een album geworden waar ik graag naar terugkeer.

WAARDERING: 8,0